اگر چراغ روغن موتور هنگام رانندگی روشن شد یا شروع به چشمک زدن کرد، خودرو را در اولین محل امن متوقف کنید و موتور را خاموش کنید. این هشدار ممکن است نشاندهنده افت فشار روغن و اختلال در روغنکاری قطعات داخلی موتور باشد. پس از چند دقیقه سطح روغن را بررسی کنید؛ اگر چراغ همچنان روشن است، از روشن کردن مجدد موتور و ادامه رانندگی خودداری کنید.
وقتی چراغ روغن روشن میشود، اولین اقدام چیست؟
روشن شدن چراغ قرمز روغن اتفاقی نیست که بتوان آن را تا رسیدن به مقصد نادیده گرفت. اگر هنگام حرکت این هشدار را دیدید، ابتدا آرامش خود را حفظ کنید، سرعت را کاهش دهید و در اولین محل امن کنار بزنید. سپس موتور را خاموش کنید تا در صورت پایین بودن فشار روغن، قطعات داخلی بیشتر آسیب نبینند.
چند دقیقه صبر کنید تا روغن موجود در بخشهای مختلف موتور به کارتل برگردد. سپس خودرو را روی سطح صاف قرار دهید، گیج روغن را بیرون بکشید، با دستمال تمیز کنید و دوباره داخل محفظه قرار دهید. پس از خارج کردن مجدد گیج، سطح روغن را بین دو علامت MIN و MAX بررسی کنید.
اگر سطح روغن پایینتر از حد مجاز است، نشتی احتمالی را بررسی کنید و در صورت امکان روغن مناسب با مشخصات توصیهشده سازنده را به مقدار لازم اضافه کنید. البته پایین بودن سطح روغن تنها یکی از دلایل احتمالی این هشدار است. اگر پس از تکمیل روغن همچنان چراغ روشن میماند، موتور را روشن نکنید. برای جلوگیری از خسارت بیشتر، از امداد یا خودروبر کمک بگیرید.

علت روشن شدن یا چشمک زدن چراغ روغن چیست؟
این هشدار میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از کاهش ساده سطح روغن گرفته تا خرابی پمپ روغن یا فرسودگی قطعات داخلی موتور. برای پیدا کردن علت اصلی، باید شرایط روشن شدن چراغ و نشانههای همراه آن بررسی شوند.

۱. کم شدن سطح روغن موتور
یکی از اولین مواردی که هنگام روشن شدن چراغ روغن باید بررسی شود، مقدار روغن موجود در موتور است. روغن ممکن است به دلیل نشتی از واشرها، کاسهنمدها و اتصالات، روغنسوزی یا حتی سرویس نامناسب بهتدریج کاهش پیدا کند.
در بعضی خودروها کاهش سطح روغن با نشانههایی مانند لکه روغن زیر خودرو، دود متمایل به آبی از اگزوز یا نیاز مکرر به اضافه کردن روغن همراه است. البته نبود این علائم به معنی طبیعی بودن سطح روغن نیست.
نکته مهم اینجاست که سطح روغن و فشار روغن دو مفهوم متفاوت هستند. گیج روغن فقط مقدار روغن داخل موتور را نشان میدهد و نمیتواند فشار واقعی سیستم روغنکاری را اندازهگیری کند. ممکن است سطح روغن طبیعی باشد، اما به دلیل خرابی اویل پمپ یا گرفتگی مسیرهای روغن، فشار کافی وجود نداشته باشد.
برای بررسی صحیح، خودرو باید روی سطح صاف قرار بگیرد و روش اندازهگیری مطابق دفترچه راهنمای همان خودرو انجام شود. اگر نیاز به تکمیل روغن وجود داشت، باید از محصولی با گرانروی و استاندارد مورد تأیید سازنده استفاده کرد.
۲. خرابی فشنگی یا سنسور فشار روغن
فشنگی روغن یا سنسور فشار روغن وظیفه دارد وضعیت فشار روغن را به سیستم هشدار خودرو منتقل کند. اگر این قطعه خراب شود، ممکن است چراغ روغن بدون وجود افت فشار واقعی روشن شود یا به شکل نامنظم چشمک بزند.
برای مثال، ممکن است راننده در شرایط خاصی مانند عبور از دستانداز یا تغییر دور موتور متوجه روشن و خاموش شدن چراغ شود. خرابی اتصالات برقی، قطعی سیم، اتصال بدنه نامناسب یا ایراد خود سنسور میتواند چنین رفتاری ایجاد کند.
با این حال، نباید هر هشدار غیرعادی را به خرابی فشنگی نسبت داد. برای تشخیص دقیق، تعمیرکار باید فشار واقعی روغن را با استفاده از فشارسنج مکانیکی اندازهگیری کند و همزمان وضعیت سنسور و سیمکشی را بررسی کند.
اگر فشار اندازهگیریشده طبیعی باشد، احتمال وجود ایراد در مدار هشدار یا سنسور بیشتر میشود. اما اگر فشار پایین باشد، باید علت مکانیکی مشکل پیدا شود.
۳. خرابی پمپ روغن یا اویل پمپ
اویل پمپ یکی از قطعات اصلی سیستم روغنکاری است. این قطعه روغن را از کارتل مکش میکند و با فشار مناسب به مجاری داخلی موتور میفرستد تا قطعاتی مانند میللنگ، میلبادامک و یاتاقانها روانکاری شوند.
با گذشت زمان، فرسودگی قطعات داخلی پمپ یا آسیب دیدن اجزای محرک آن ممکن است توانایی پمپاژ روغن را کاهش دهد. در چنین شرایطی، حتی اگر مقدار روغن داخل موتور کافی باشد، فشار موردنیاز برای گردش مناسب آن تأمین نمیشود.
از نشانههای احتمالی این مشکل میتوان به روشن ماندن چراغ روغن، صدای غیرعادی از موتور و افت فشار روغن اشاره کرد. البته این علائم بهتنهایی خرابی پمپ را ثابت نمیکنند.
در صورت مشکوک بودن به خرابی اویل پمپ، باید فشار روغن در شرایط مختلف کاری بررسی شود. تعمیر یا تعویض پمپ نیز باید پس از مشخص شدن علت افت فشار انجام شود؛ زیرا ممکن است مشکل از گرفتگی صافی مکش یا بخش دیگری از سیستم باشد.

۴. گرفتگی فیلتر روغن یا صافی اویل پمپ
فیلتر روغن و صافی مکش اویل پمپ دو قطعه متفاوت هستند که هرکدام وظیفه مشخصی دارند.
فیلتر روغن ذرات و آلودگیهای موجود در روغن را جذب میکند تا روغن تمیزتری در مدار گردش داشته باشد. در مقابل، صافی مکش که معمولاً در مسیر ورودی اویل پمپ قرار دارد، از ورود ذرات درشت و رسوبات به داخل پمپ جلوگیری میکند.
اگر روغن موتور در فواصل نامناسب تعویض شود، احتمال تجمع لجن، رسوبات و آلودگی در بخشهای مختلف سیستم افزایش پیدا میکند. این آلودگیها ممکن است مسیر مکش روغن را محدود کنند و در نتیجه فشار روغن کاهش پیدا کند.
از طرف دیگر، استفاده از فیلتر نامناسب یا معیوب نیز میتواند عملکرد سیستم را مختل کند. البته هر گرفتگی فیلتر الزاماً باعث روشن شدن چراغ روغن نمیشود؛ زیرا طراحی فیلتر، وجود سوپاپ بایپس و شرایط کاری موتور نیز در این موضوع تأثیر دارند.
در چنین شرایطی، بررسی فیلتر، کارتل و صافی مکش توسط تعمیرکار ضروری است.

۵. استفاده از روغن موتور نامناسب یا بیکیفیت
انتخاب روغن موتور فقط به برند یا قیمت آن محدود نمیشود. گرانروی یا ویسکوزیته روغن، استانداردهای کیفی و سازگاری آن با طراحی موتور اهمیت زیادی دارند.
روغنی که گرانروی آن با توصیه سازنده مطابقت نداشته باشد، ممکن است در دمای پایین یا هنگام گرم شدن موتور عملکرد مناسبی نداشته باشد. برای نمونه، روغن بیش از حد رقیق در شرایط خاص میتواند به حفظ فشار موردنیاز سیستم کمک نکند. از طرف دیگر، روغن بیش از حد غلیظ نیز ممکن است در شروع به کار موتور گردش مناسبی نداشته باشد.
کیفیت پایین روغن و مقاومت نامناسب آن در برابر حرارت نیز میتواند به تشکیل رسوبات و اختلال در عملکرد سیستم روغنکاری منجر شود.
به همین دلیل، هنگام سرویس خودرو باید علاوه بر انتخاب محصول باکیفیت، مشخصات فنی مورد تأیید سازنده نیز رعایت شود. برای آشنایی بیشتر با برنامه نگهداری خودرو میتوانید مقاله زمان تعویض روغن موتور را مطالعه کنید.
۶. فرسودگی یاتاقانها و قطعات داخلی موتور
یکی از دلایل جدی افت فشار روغن، افزایش لقی بین قطعات داخلی موتور بر اثر فرسودگی است. یاتاقانها وظیفه دارند حرکت قطعاتی مانند میللنگ را با حداقل اصطکاک ممکن فراهم کنند.
با افزایش کارکرد موتور و فرسودگی یاتاقانها، فاصله بین سطوح داخلی بیشتر میشود. در نتیجه روغن از این فواصل با سرعت بیشتری عبور میکند و ممکن است فشار کلی سیستم کاهش پیدا کند.
در چنین شرایطی، احتمال شنیدن صدای تقتق یا کوبش از موتور وجود دارد. گاهی نیز چراغ روغن هنگام گرم شدن موتور یا در دور آرام روشن میشود؛ زیرا با کاهش گرانروی روغن در اثر افزایش دما، افت فشار بیشتر نمایان میشود.
این مشکل معمولاً به بررسی تخصصی نیاز دارد و ممکن است با تعمیر اساسی موتور همراه باشد. نادیده گرفتن آن میتواند باعث آسیب بیشتر به میللنگ و سایر قطعات متحرک شود.
تفاوت روشن ماندن و چشمک زدن چراغ روغن چیست؟
روشن شدن چراغ روغن پیش از استارت، زمانی که سوئیچ باز شده اما موتور هنوز روشن نیست، معمولاً بخشی از تست اولیه سیستم هشدار است. پس از روشن شدن موتور، چراغ باید در صورت طبیعی بودن فشار روغن خاموش شود.
اگر چراغ بعد از استارت روشن بماند، هشدار جدی محسوب میشود. چشمک زدن آن نیز نباید کماهمیت تلقی شود.
برای مثال، چشمک زدن هنگام دور آرام ممکن است به افت فشار در دور موتور پایین، خرابی سنسور یا فرسودگی قطعات داخلی مربوط باشد. روشن شدن چراغ هنگام شتابگیری، ترمز گرفتن یا پیچیدن نیز میتواند با پایین بودن سطح روغن و اختلال در مکش آن ارتباط داشته باشد.
در هر دو حالت، باید خودرو را متوقف و موتور را خاموش کرد. برای شناخت سایر هشدارهای صفحه کیلومتر، راهنمای معنی چراغهای هشدار داشبورد خودرو نیز میتواند مفید باشد.
جدول علت روشن شدن چراغ روغن و راهحل هرکدام
| علت احتمالی | نشانه همراه | راهحل |
|---|---|---|
| کمبود روغن موتور | پایین بودن سطح روغن روی گیج | بررسی نشتی و تکمیل روغن مناسب |
| خرابی فشنگی روغن | هشدار نامنظم یا غیرواقعی | تست سنسور و سیمکشی |
| خرابی اویل پمپ | افت فشار روغن | بررسی و تعمیر یا تعویض پمپ |
| گرفتگی صافی روغن | اختلال در جریان روغن | بررسی کارتل و صافی مکش |
| فیلتر روغن نامناسب یا معیوب | اختلال در گردش روغن | بررسی فیلتر و مشخصات آن |
| روغن نامناسب | عملکرد نامطلوب در شرایط دمایی مختلف | استفاده از روغن مطابق استاندارد سازنده |
| فرسودگی یاتاقانها | افت فشار و صدای غیرعادی موتور | عیبیابی تخصصی و تعمیر موتور |
آیا با روشن بودن چراغ روغن میتوان رانندگی کرد؟
خیر. اگر چراغ قرمز فشار روغن هنگام روشن بودن موتور فعال شود، ادامه رانندگی توصیه نمیشود. فشار ناکافی روغن میتواند باعث تماس و اصطکاک شدید قطعات متحرک شود. حتی چند دقیقه کارکرد موتور در چنین شرایطی ممکن است به یاتاقانها، میللنگ و سایر اجزای داخلی آسیب جدی وارد کند. بنابراین، برای رسیدن به تعمیرگاه ریسک نکنید و در صورت باقی ماندن هشدار از خودروبر استفاده کنید.
چه زمانی باید به مکانیک مراجعه کنیم؟
اگر پس از روشن شدن موتور چراغ روغن خاموش نمیشود، پس از اضافه کردن روغن همچنان هشدار وجود دارد یا چراغ هنگام گرم شدن موتور و در حالت دور آرام روشن میشود، خودرو به بررسی فنی نیاز دارد.
شنیدن صدای تقتق یا کوبش از موتور، مشاهده نشتی قابلتوجه روغن و چشمک زدن نامنظم چراغ نیز از نشانههایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
تعمیرکار ابتدا سطح روغن و نشتیهای احتمالی را بررسی میکند. سپس در صورت نیاز، با نصب فشارسنج مکانیکی، فشار واقعی روغن را در شرایط کاری مشخص اندازهگیری میکند. این آزمایش به تشخیص تفاوت میان افت فشار واقعی و ایراد در سنسور یا مدار هشدار کمک میکند.
اگر فشار روغن پایین باشد، بررسی اویل پمپ، صافی مکش، فیلتر، مجاری روغنکاری و وضعیت یاتاقانها اهمیت پیدا میکند. در صورت باقی ماندن هشدار، خودرو باید با امداد یا خودروبر به تعمیرگاه منتقل شود.
سوالات متداول
چرا چراغ روغن بعد از گرم شدن موتور روشن میشود؟
با گرم شدن موتور، گرانروی روغن کاهش پیدا میکند. اگر پمپ روغن ضعیف شده باشد یا لقی یاتاقانها افزایش پیدا کرده باشد، ممکن است فشار روغن در این شرایط از حد موردنیاز پایینتر بیاید.
علت چشمک زدن چراغ روغن در حالت درجا چیست؟
افت فشار روغن در دور موتور پایین، فرسودگی اویل پمپ، افزایش لقی یاتاقانها یا خرابی سنسور فشار روغن از دلایل احتمالی هستند. اندازهگیری فشار واقعی روغن برای تشخیص دقیق ضروری است.
آیا کم بودن روغن موتور همیشه باعث روشن شدن چراغ روغن میشود؟
خیر. این چراغ معمولاً هشدار مربوط به فشار روغن است، نه نمایش مستقیم سطح آن. ممکن است مقدار روغن طبیعی باشد اما به دلیل خرابی پمپ یا گرفتگی مسیرها، فشار کافی ایجاد نشود.
اگر چراغ روغن بعد از اضافه کردن روغن خاموش نشود چه کنیم؟
موتور را خاموش نگه دارید و آن را دوباره روشن نکنید. اضافه کردن روغن همیشه افت فشار را برطرف نمیکند. بهتر است خودرو با خودروبر به تعمیرگاه منتقل شود تا سیستم روغنکاری بررسی شود.
آیا خرابی فشنگی روغن باعث روشن شدن چراغ هشدار میشود؟
بله. خرابی سنسور فشار روغن یا اتصالات آن میتواند باعث ارسال اطلاعات اشتباه و روشن شدن چراغ شود. با این حال، پیش از تعویض فشنگی باید فشار واقعی روغن نیز اندازهگیری شود.












