خلاصه خبر: شورای اسلامی شهر تهران در ۱۹ مهر ۱۴۰۵، تعرفه خدمات استفاده از ایستگاههای شارژ خودروهای برقی را برای سال ۱۴۰۵ تصویب کرد. طبق اعلام منتشرشده، هزینه خدمات شارژ معمولی AC به ازای هر کیلوواتساعت ۸۰۷٫۸ تومان و شارژ سریع DC برابر با ۱۲۵۴ تومان است. این مبالغ مربوط به خدمات شارژ هستند و بهای برق مصرفی باید جداگانه محاسبه شود.
تصویب تعرفه جدید، یکی از هزینههایی را که خریداران باید هنگام بررسی صرفه اقتصادی ماشین برقی در ایران در نظر بگیرند، روشنتر میکند. اما آیا خودروی برقی واقعاً ارزانتر از خودروی بنزینی نگهداری میشود؟ پاسخ به قیمت انرژی محدود نیست؛ هزینه سرویسهای دورهای، استهلاک قطعات، تعمیرات تخصصی و دسترسی به خدمات پس از فروش هم در این مقایسه نقش دارند.
هزینه نگهداری ماشین برقی در ایران شامل چه مواردی است؟
هزینه نگهداری خودرو به دو بخش اصلی تقسیم میشود: هزینههای جاری استفاده و هزینههای سرویس و تعمیرات. در خودروی تمامبرقی، انرژی موردنیاز از طریق شارژ باتری تأمین میشود و خبری از تعویض روغن موتور احتراقی، فیلتر روغن یا شمع احتراق نیست. همین موضوع میتواند تعداد و هزینه برخی سرویسهای دورهای را کاهش دهد.
بااینحال، خودروهای برقی هم به بررسی فنی منظم نیاز دارند. وضعیت لاستیکها، سیستم تعلیق، ترمزها، تجهیزات برقی و سامانه خنککاری باتری باید متناسب با دستورالعمل سازنده کنترل شود. باتری کششی نیز یکی از قطعات گرانقیمت خودرو است و هزینه تعمیر یا تعویض آن، بسته به مدل و شرایط گارانتی، میتواند قابلتوجه باشد.
در ایران، دسترسی به تعمیرکار متخصص و قطعات یدکی نیز اهمیت دارد. ممکن است هزینه سرویس معمول یک خودروی برقی کمتر باشد، اما خرابی یک قطعه تخصصی یا انتظار برای تأمین آن، هزینه و زمان بیشتری به مالک تحمیل کند.

مقایسه هزینه نگهداری خودروی برقی و بنزینی
برای مقایسه دقیق ماشین برقی یا بنزینی باید هزینههای مصرفی را از هزینه تعمیرات جدا کرد. جدول زیر تفاوتهای اصلی این دو گروه را نشان میدهد.
| مورد هزینه | خودروی تمامبرقی | خودروی بنزینی |
|---|---|---|
| انرژی مصرفی | برق و هزینه شارژ | بنزین |
| روغن موتور و شمع احتراق | ندارد | متناسب با نوع موتور و برنامه سرویس |
| سیستم ترمز | ترمز اصطکاکی بههمراه ترمز احیاکننده در بسیاری از مدلها | عمدتاً ترمز اصطکاکی |
| باتری | باتری کششی با هزینه احتمالی تعمیر بالا | معمولاً باتری کمکی ۱۲ ولتی |
| تعمیرات تخصصی | نیازمند دانش برق خودرو و تجهیزات مناسب | نیازمند تخصص در موتور و سامانههای خودرو |
| قطعات یدکی | وابسته به مدل و شبکه خدمات | وابسته به مدل و میزان دسترسی به قطعات |
خودروی برقی از نظر حذف سرویسهای مرتبط با موتور احتراقی مزیت دارد؛ اما این مزیت بهتنهایی برای تعیین ارزانتر بودن آن کافی نیست. قیمت خرید اولیه، مسافت پیمایش، هزینه شارژ، وضعیت گارانتی و قیمت قطعات باید در یک بازه زمانی یکسان بررسی شوند. همچنین خودروهای هیبریدی را نباید با خودروهای تمامبرقی یکسان دانست، زیرا خودروهای هیبریدی موتور احتراقی هم دارند.

ترمز خودروهای برقی چه تأثیری بر هزینه نگهداری دارد؟
یکی از تفاوتهای فنی خودروهای برقی، استفاده از ترمز احیاکننده (Regenerative Braking) است. در این سامانه، هنگام کاهش سرعت، موتور الکتریکی میتواند بخشی از انرژی حرکتی خودرو را به انرژی الکتریکی تبدیل کند و به باتری بازگرداند. در نتیجه، در شرایط مناسب بخشی از فرایند کاهش سرعت بدون اتکای کامل به ترمز اصطکاکی انجام میشود.
این عملکرد میتواند میزان استفاده از لنت و دیسک ترمز و در نتیجه سایش آنها را کاهش دهد؛ اما به معنای حذف استهلاک یا بینیازی از سرویس نیست. شرایط رانندگی، شیوه استفاده از خودرو، وزن وسیله نقلیه و طراحی سامانه ترمز بر میزان سایش اثر میگذارند.
لنت ترمز، دیسک ترمز، کالیپر و روغن ترمز همچنان باید مطابق دستورالعمل سازنده بررسی شوند. حتی در خودرویی که کمتر از ترمز اصطکاکی استفاده میکند، کنترل سلامت مجموعه ترمز برای حفظ ایمنی ضروری است.

هزینه شارژ و شرایط استفاده از ماشین برقی در ایران
تعرفه اعلامشده برای خدمات شارژ عمومی تهران در سال ۱۴۰۵، برای شارژ AC معادل ۸۰۷٫۸ تومان و برای شارژ سریع DC برابر با ۱۲۵۴ تومان به ازای هر کیلوواتساعت است. این تعرفهها در ۱۹ مهر ۱۴۰۵ اعلام شدند و نسبت به سال قبل ۴۲ درصد افزایش داشتند. بهای برق مصرفی جدا از هزینه خدمات محاسبه میشود.
شارژ خانگی و شارژ عمومی نیز الزاماً هزینه یکسانی ندارند. برای محاسبه هزینه واقعی پیمایش باید مصرف انرژی خودرو در هر ۱۰۰ کیلومتر، تعرفه برق، هزینه خدمات شارژ و تلفات احتمالی شارژ مشخص باشد. سرعت رانندگی، دمای محیط و استفاده از سیستم تهویه هم بر مصرف انرژی اثر میگذارند.
از طرف دیگر، دسترسی به شارژر خانگی یا عمومی و امکان تعمیر تخصصی خودرو، بخشی از هزینه واقعی مالکیت هستند. بنابراین، نمیتوان تنها با مقایسه قیمت برق و بنزین درباره صرفه اقتصادی خودرو تصمیم گرفت.
این خبر چه اثری بر رانندگان ایرانی دارد؟
تعرفه جدید شارژ نشان میدهد که هزینه استفاده از خودروی برقی باید با در نظر گرفتن بهای انرژی و خدمات شارژ محاسبه شود. رانندهای که به شارژر خانگی دسترسی دارد، ممکن است شرایط اقتصادی متفاوتی نسبت به فردی داشته باشد که برای شارژ روزانه به ایستگاههای عمومی وابسته است.
برای رانندگان پرتردد، هزینه انرژی و سرویسهای دورهای اهمیت بیشتری دارد؛ در مقابل، برای خریدارانی که نگران تعمیرات هستند، گارانتی باتری، دسترسی به قطعات و وجود تعمیرکار متخصص میتواند عامل تعیینکننده باشد.
خودروی برقی میتواند هزینه برخی سرویسهای دورهای را کاهش دهد، اما ارزانتر بودن آن در ایران به قیمت خرید، شیوه شارژ، شرایط استفاده و هزینه تعمیرات بستگی دارد. پیش از انتخاب، بهتر است مجموع هزینههای مالکیت را در یک دوره مشخص با هزینههای یک خودروی بنزینی همرده مقایسه کنید.
تاریخ آخرین بهروزرسانی: ۷ آبان ۱۴۰۵












